Chống thấm sàn mái: Vì sao làm đúng vật liệu vẫn thấm trở lại?

Chống thấm sàn mái là một trong những hạng mục “khó chiều” nhất của nhà ở và công trình dân dụng. Không phải vì vật liệu kém, cũng không hẳn vì thợ làm ẩu. Rất nhiều công trình làm đúng quy trình, dùng đúng vật liệu, nhưng chỉ sau vài mùa mưa, nước vẫn tìm được đường đi của nó.

Vấn đề nằm ở chỗ: sàn mái là nơi chịu biến động lớn nhất về nhiệt độ, co giãn và chuyển vị kết cấu. Nếu không hiểu đúng bản chất thấm, chống thấm chỉ là vá nước chứ chưa phải chặn nước.

Sàn mái thấm không phải vì “thiếu chống thấm”, mà vì kết cấu làm việc không ổn định

Thực tế thi công cho thấy, phần lớn các trường hợp thấm sàn mái đều không bắt đầu từ bề mặt, mà bắt đầu từ bên trong kết cấu bê tông.

Bê tông sàn mái thường bị nứt chân chim do hai nguyên nhân quen thuộc:
– Cách đổ bê tông không đồng đều, mạch ngừng thi công xử lý sơ sài
– Bảo dưỡng bê tông kém, mất nước sớm, co ngót không kiểm soát

Những vết nứt này ban đầu rất nhỏ, mắt thường khó thấy. Nhưng chỉ cần nước mưa đọng lại, áp lực thấm lặp đi lặp lại, nước sẽ men theo vết nứt và “đánh” thẳng xuống trần bên dưới.

Đây là lý do nhiều công trình chống thấm xong vẫn thấm, dù vật liệu không hề rẻ.

Chân tường gạch – bờ be – gờ mái: điểm tách nguy hiểm nhưng hay bị bỏ qua

Một lỗi cực kỳ phổ biến khi chống thấm sàn mái là chỉ tập trung mặt sàn, mà bỏ quên chân tường gạch và bờ be.

Sàn bê tông và tường gạch là hai vật liệu khác nhau, độ co giãn khác nhau. Khi thời tiết thay đổi, hai phần này luôn có xu hướng tách khe vi mô tại vị trí tiếp giáp. Nếu không xử lý gia cường, nước sẽ ưu tiên chui vào đúng vị trí đó.

Rất nhiều mái nhà bị thấm không phải giữa sàn, mà thấm loang từ chân tường, chạy dài theo bờ be, sau đó mới lan rộng.

Hộp kỹ thuật và cổ ống thoát sàn: nơi nước “đi tắt” nhanh nhất

Sàn mái hiếm khi phẳng tuyệt đối. Trên đó luôn tồn tại các hộp kỹ thuật, ống xuyên sàn, đường thoát nước.

Đây chính là nơi chống thấm hay bị làm qua loa nhất:
– Cổ ống không tạo cổ chống thấm
– Không bo vát chân ống
– Không gia cường lớp chống thấm quanh ống

Chỉ cần một khe hở nhỏ quanh cổ ống, nước sẽ không thấm từ từ, mà chảy thẳng xuống kết cấu. Khi đó, dù bề mặt sàn còn nguyên, trần bên dưới vẫn loang nước rất nhanh.

Giếng trời: vừa chịu nước mưa, vừa chịu co giãn nhiệt

Giếng trời là một dạng “sàn mái đặc biệt”. Ban ngày nắng gắt, ban đêm nguội nhanh, lại thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với nước mưa.

Phần tiếp giáp giữa sàn mái và thành giếng trời là khu vực chịu co giãn mạnh, dễ nứt, dễ bong nếu dùng vật liệu cứng. Nếu không có lớp chống thấm đàn hồi đủ tốt, thấm chỉ là vấn đề thời gian.

Chống thấm sàn mái không thể dùng một vật liệu cho mọi trường hợp

Với sàn mái nhà ở phổ thông, giải pháp hiệu quả nhất thường là chống thấm có khả năng đàn hồi, cho phép bám theo chuyển vị kết cấu mà không nứt gãy.

Tùy mức độ đầu tư và yêu cầu chất lượng, có thể định hướng vật liệu theo từng nhóm:

– Nhóm chống thấm gốc xi măng đàn hồi, gốc bitum phù hợp nhà ở dân dụng, công trình phổ thông
– Nhóm PU đàn hồi dành cho sàn mái yêu cầu cao hơn, biến động nhiệt lớn
– Nhóm vật liệu đặc biệt như polyurea, PVC dùng cho công trình cần tuổi thọ và độ ổn định dài hạn

Điều quan trọng không phải chọn loại “đắt nhất”, mà là chọn đúng vật liệu cho đúng trạng thái làm việc của sàn mái.

Chống thấm sàn mái đúng là phải xử lý từ gốc, không chỉ từ mặt

Một hệ chống thấm sàn mái hiệu quả cần giải quyết đồng thời:
– Các vết nứt bê tông hiện hữu và nguy cơ phát sinh nứt mới
– Vị trí tiếp giáp giữa sàn và tường gạch
– Cổ ống, hộp kỹ thuật, giếng trời
– Khả năng co giãn theo chu kỳ nhiệt

Nếu chỉ quét một lớp chống thấm lên mặt sàn rồi kỳ vọng “xong việc”, thì thấm quay lại chỉ là chuyện sớm hay muộn.