Chống thấm máng thoát nước (sê-nô): diện tích nhỏ nên thường bị làm qua loa

Trong nhiều công trình nhà ở, máng thoát nước chỉ chiếm một diện tích rất nhỏ so với toàn bộ sàn mái hay sân thượng. Chính vì nhỏ nên nó thường không được xem là một hạng mục riêng, mà chỉ là phần “ăn theo” khi hoàn thiện mái. Chống thấm có thì có, nhưng làm nhanh cho xong, miễn nhìn bề ngoài không thấy nước đọng là được.

Vấn đề nằm ở chỗ: nước không quan tâm diện tích lớn hay nhỏ. Nó chỉ đi theo nơi yếu nhất.

Máng thoát nước thường không được làm với đúng vai trò của nó

Nếu để ý kỹ, sẽ thấy rất nhiều máng thoát được tạo hình khá sơ sài. Thành máng không rõ ràng, đáy máng gần như phẳng, độ dốc thoát nước chỉ mang tính tượng trưng. Khi mưa nhỏ thì nước vẫn rút, nhưng chỉ cần mưa lớn hơn một chút, nước bắt đầu dâng trong lòng máng.

Lúc này, máng thoát không còn là đường dẫn nước, mà trở thành một vùng ngâm nước cục bộ. Áp lực nước không lớn, nhưng lặp đi lặp lại, và luôn tập trung tại một khu vực rất hẹp.

Khi diện tích nhỏ, mọi sai sót đều bị phóng đại

Với một sàn mái rộng, một vết nứt nhỏ có thể không gây vấn đề ngay. Nhưng với máng thoát nước, nơi chiều rộng chỉ vài chục centimet, bất kỳ khe hở nào cũng trở thành đường nước đi.

Máng thoát thường nằm sát chân tường hoặc tiếp giáp nhiều mặt khác nhau. Khi bê tông và tường gạch làm việc khác nhau theo thời gian, những vết tách rất nhỏ xuất hiện ở chân máng. Nếu lớp chống thấm không đủ linh hoạt hoặc không được xử lý kỹ tại các tiếp giáp này, nước sẽ len vào theo cách rất tự nhiên.

Không cần một vết nứt lớn, chỉ cần một đường tách mảnh như sợi tóc, nước đã có thể bắt đầu hành trình của nó.

Độ dốc không rõ ràng khiến nước “ở lại” lâu hơn cần thiết

Một điểm hay gặp ở máng thoát là độ dốc không được kiểm soát. Máng nhìn thì có dốc, nhưng thực tế nước vẫn đọng ở vài vị trí nhất định. Những điểm đọng này thường trùng với nơi bê tông yếu hơn, hoặc nơi lớp hoàn thiện không đều.

Khi nước không thoát nhanh, thời gian tiếp xúc giữa nước và bề mặt tăng lên. Chống thấm lúc này không chỉ chịu mưa, mà chịu trạng thái ngâm ẩm lặp lại, điều mà rất nhiều hệ chống thấm không được thiết kế để làm việc lâu dài.

Cổ ống thoát: chi tiết nhỏ nhưng quyết định toàn bộ máng

Trong cấu trúc máng thoát nước, cổ ống thoát là nơi nước buộc phải đi qua. Nhưng cũng chính vì vậy, đây là vị trí dễ bị bỏ qua nhất khi chống thấm. Nhiều công trình chỉ khoét lỗ, đặt ống, trám sơ rồi phủ lớp chống thấm lên trên.

Khi nước dâng trong máng, áp lực tập trung quanh cổ ống tăng lên. Nếu vị trí này không được xử lý đúng cách, nước sẽ không thấm lan, mà chui thẳng theo khe hở quanh ống, đi xuống rất nhanh và rất sâu.

Điều này lý giải vì sao có những trường hợp trần thấm nặng, nhưng bề mặt máng phía trên vẫn nhìn khá “ổn”.

Máng thoát nước không thấm ồ ạt, mà thấm theo kiểu kéo dài

Thấm từ máng thoát hiếm khi xảy ra ngay lập tức. Nó thường bắt đầu bằng những vết ẩm mờ, xuất hiện sau mưa lớn rồi khô dần. Qua thời gian, vết ẩm rõ hơn, lan rộng hơn, nhưng vẫn không tạo cảm giác “thấm rõ nguồn”.

Chính kiểu thấm này khiến nhiều người nhầm lẫn nguyên nhân, sửa chỗ này lại phát sinh chỗ khác. Trong khi đó, gốc vấn đề vẫn nằm ở một đoạn máng nhỏ trên mái.

Hiểu đúng về máng thoát nước để không xử lý sai hướng

Máng thoát nước không phải là phần phụ trong chống thấm, mà là điểm hội tụ của dòng nước. Khi phần hội tụ này không ổn định, mọi lớp chống thấm xung quanh đều chịu ảnh hưởng.

Nhìn đúng vào bản chất diện tích nhỏ – nước tập trung – thi công hay bị xem nhẹ, sẽ giúp việc xử lý máng thoát đi đúng hướng hơn, thay vì chỉ vá bề mặt rồi chờ nước tìm đường khác.