Chống thấm triệt để không phải là làm cho “không còn thấy nước”

Rất nhiều người chỉ phát hiện ra thấm khi:

• Trần bắt đầu ố

• Tường bong sơn

• Sàn gỗ phồng rộp

• Hoặc mùi ẩm xuất hiện dai dẳng

Và khi đó, mong muốn chung chỉ đơn giản là:
“Làm sao cho nó hết thấm?”

Nhưng thực tế, hết thấm ở bề mặt không đồng nghĩa với chống thấm triệt để.
Có những công trình khô ráo suốt vài tháng, thậm chí vài năm, rồi đến một mùa mưa lớn thì mọi thứ quay lại từ đầu.

Vấn đề không nằm ở chỗ làm chưa đủ dày hay vật liệu chưa tốt.
Vấn đề nằm ở chỗ nước chưa bao giờ được xử lý tận gốc.

Nước không phá công trình bằng lực, mà bằng thời gian

Nước không cần ồ ạt.
Chỉ cần đủ lâu.

Một vết nứt rất nhỏ, một khe tiếp giáp mảnh, hay một cổ ống thoát xử lý chưa tới, theo thời gian đều trở thành đường dẫn nước. Ban đầu là ẩm nhẹ, sau đó là thấm lan, cuối cùng là hư hỏng hoàn thiện.

Điều đáng nói là, những vị trí này thường:

• Có diện tích nhỏ

• Ít được chú ý

• Và hay bị làm nhanh cho xong

Chính vì vậy, khi nói đến chống thấm triệt để, câu hỏi đầu tiên không phải là “dùng vật liệu gì”, mà là:

Nước đang đi bằng đường nào trong công trình này?

Vì sao làm đúng vật liệu vẫn không triệt để?

Trong thực tế, có rất nhiều công trình sử dụng vật liệu tốt, thi công tương đối đúng, nhưng vẫn thấm lại. Không phải vì vật liệu kém, mà vì công trình không đứng yên.

Bê tông co ngót.
Tường gạch và sàn bê tông giãn nở khác nhau.
Kết cấu có thể lún rất nhẹ theo thời gian.

Những chuyển động này đủ để tạo ra:

• Nứt chân chim

• Tách chân tường

• Hở khe tiếp giáp

Vật liệu chống thấm, dù tốt đến đâu, cũng không thể tự xử lý những chuyển vị đó nếu không được tính toán ngay từ đầu. Khi chỉ tập trung “bịt kín”, nước có thể bị chặn lại ở chỗ này, nhưng sẽ tìm đường khác để đi tiếp.

Đó là lý do nhiều người có cảm giác:
“Làm đúng rồi mà sao vẫn thấm?”

Chống thấm triệt để là nhìn công trình như một hệ thống

Một ngôi nhà không thấm nước không phải vì mọi bề mặt đều được phủ kín, mà vì nước được kiểm soát.

Có chỗ cần ngăn nước xâm nhập.
Có chỗ cần dẫn nước đi nhanh.
Có chỗ cần chấp nhận nước nhưng không cho nó thấm vào kết cấu.

Nếu nhìn tổng thể, sẽ thấy:

• Sàn mái chịu nắng mưa trực tiếp và giãn nở liên tục

• Sân thượng vừa chịu nước vừa chịu sinh hoạt

• Ban công thường đọng nước ở gờ cửa và cổ ống

• Máng thoát nước là nơi nước dồn về với lưu lượng lớn

• Chân tường là nơi hai loại vật liệu gặp nhau

• Khe tiếp giáp luôn là điểm yếu cố hữu

Mỗi vị trí này chịu nước theo một cách khác nhau.
Và vì vậy, không thể chống thấm triệt để nếu áp dụng một cách làm chung cho tất cả.

Triệt để không nằm ở làm nhiều, mà nằm ở làm đúng chỗ

Có những công trình chỉ cần xử lý rất gọn, nhưng đúng vào điểm nước đi, thì nhiều năm vẫn ổn.
Ngược lại, có công trình làm rất dày, rất kỹ bề mặt, nhưng bỏ qua một khe nhỏ, thì cuối cùng vẫn thấm.

Chống thấm triệt để không phải là phủ thêm lớp, mà là:

• Nhìn ra được điểm yếu thật sự

• Hiểu được nước sẽ đi đâu khi bị chặn

• Và xử lý để nước không còn lý do quay lại

Đây cũng là lý do vì sao cùng một loại vật liệu, có công trình bền lâu, có công trình lại thất bại.

Vì sao cần đi sâu từng hạng mục chống thấm?

Khi nói chung chung, chống thấm rất dễ trở thành lý thuyết.
Nhưng khi nhìn vào từng vị trí cụ thể trong công trình, mọi vấn đề trở nên rõ ràng hơn.

Một sàn mái nứt chân chim không thể xử lý giống một ban công thấm qua gờ cửa.
Một máng thoát nước không dốc không thể làm như một bề mặt phẳng thông thường.
Một chân tường thấm ngược không thể chỉ xử lý từ phía trên.

Chính vì vậy, để đi đúng hướng chống thấm triệt để, từng hạng mục cần được phân tích riêng, dựa trên:

• Cách nước tác động

• Cách kết cấu phản ứng

• Và cách vật liệu nên được sử dụng

Chống thấm triệt để không dành cho sự vội vàng

Nếu mục tiêu chỉ là cầm cự vài năm, sẽ luôn có những giải pháp nhanh.
Nhưng nếu muốn làm một lần cho yên tâm, không sửa đi sửa lại, thì cần chấp nhận nhìn vấn đề sâu hơn.

Chống thấm triệt để không phải là làm cho xong một hạng mục, mà là làm cho công trình không còn tạo điều kiện để nước gây hư hỏng.

Đó là lý do vì sao, trước khi chọn vật liệu hay phương án, việc hiểu đúng bản chất thấm dột luôn quan trọng hơn tất cả.